In tijden van verandering kan een interimmanager het verschil maken. Toon D’haene zorgde voor rust en structuur bij ’t Veldzicht vzw, ondersteunde de fusie met Ter Muiden en versterkte het team. Ontdek hoe hij de organisatie door een woelige periode leidde met zijn transparante aanpak en verbindende communicatie.
Lees de volledige caseCase
Gerichte activering in lokale sociale diensten: kansen en aandachtspunten in het licht van de verwachtingen van Vlaanderen
Geschreven door Lisa Swerts, senior adviseur Probis
Lokale besturen staan voor een groeiende uitdaging: het combineren van kwalitatieve ondersteuning met een steeds sterkere focus op activering en tewerkstelling. Jullie merken zelf hoeveel media-aandacht er is rond het thema activering. De Vlaamse Regering benadrukt dat lokale besturen een structurele rol opnemen in arbeidsmarktbeleid en activeringstrajecten voor wie moeilijk toegang vindt tot werk.
We merken vanop de werkvloer de stijgend vraag en bedenking of de interne werking rond tewerkstelling moet gereorganiseerd worden om aan alle lokale verwachtingen te voldoen.
De werkdruk stijgt, de instroom neemt toe en trajecten worden langer. Zonder duidelijke processen en rollen riskeren teams energieverlies en inconsistentie te hebben in hun dossiers, wat zowel medewerkers als inwoners treft.
Activering als gedeelde verantwoordelijkheid
Er is een verschuiving merkbaar waarbij sociale diensten niet langer enkel “begeleiden bij problemen”, maar steeds eerder betrokken worden in het traject. Motiveren, oriënteren en voorbereiden op stappen naar de arbeidsmarkt worden als nieuwe kerntaak gezien. Het lokaal bestuur krijgt een structurele rol om het lokale netwerk aan te spreken en te versterken, sterker in te zetten op de samenwerking met de VDAB en sociale economie.
Hierbij is het belangrijk om als dienst te kijken naar de huidige werking en waar er nog tekorten zitten ten aanzien van de verwachtingen die gesteld worden. Medewerkers die gespecialiseerd zijn in tewerkstelling hebben meestal een grote focus op artikel 60 tewerkstellingen. Dit is ook een specifieke materie die een intensieve opvolging vraagt. Maar wat dan met de andere stappen rond tewerkstelling?
In sommige diensten is er al een duidelijk en breed beleid waar maatschappelijk werkers weten waar en wanneer ze moeten schakelen met hun cliënt. Een activeringsladder kan als toetssteen gebruikt worden om in te schatten welke stappen er gezet moet worden in een specifiek dossier. Koppel hieraan je netwerk en vaste aanspreekpunten om een vlotte doorstroom te verzekeren dan heb je al een mooi begin om hiermee aan de slag te gaan. De ervaring leert dat deze samenwerkingen vaak nog versnippert verlopen. Gemaakte afspraken moet vaak herhaald worden.
De realiteit op het terrein: waarom teams zoekende zijn
Er is soms weinig overzicht binnen de dienst wie in dit landschap de kennis en samenwerkingen bundelt en lokale afspraken maakt met dit netwerk. Dan vallen we terug op rollen en mandaten binnen de eigen dienstverlening. Waar situeer je deze taak? Bij het diensthoofd, een medewerker. Het antwoord hierop is niet eenduidig noch eenvoudig. Dit is sterk afhankelijk van je lokale realiteit hier bedoelen we mee de grote van je dienst, de huidige dienstverlening, …
Het is opnieuw een proces dat in kaart gebracht moet worden met duidelijke rollen en verantwoordelijkheden. Zonder een duidelijk afgebakend proces ontstaat het risico dat dossiers blijven “hangen”.
We merken ook belangrijke knelpunten in de praktijk:
Motivatie daalt na het eerste gesprek, waardoor stappen stilvallen. Zorgvragen en activering botsen, zeker bij inwoners in instabiele situaties. Overzicht ontbreekt wanneer verschillende medewerkers betrokken zijn. Partners zoals VDAB missen duidelijkheid over wie aanspreekpunt is in welke fase. Tijdsdruk zorgt ervoor dat teams vooral reageren in plaats van regisseren. Deze extra taken die verwacht worden houden weinig rekening met de huidige capaciteit van de dienst. Jullie deden al een denkoefening om de instroom door de beperking van de werkloosheid in de tijd op te vangen. Maar inzetten op activering kan opnieuw een knelpunt veroorzaken op deze capaciteit.
Het is belangrijk om de realiteit binnen te brengen op beleidsniveau. Wanneer er nieuwe verwachtingen gesteld worden op lokaal niveau is het logisch dat deze niet zomaar opgelost zullen geraken. Dit zal een proces zijn waarin projectmatig bijgestuurd moet worden om positieve uitkomsten te verduurzamen.
Conclusie: Activering vraagt richting, rust en rolhelderheid
De extra focus op tewerkstelling van de regering is ambitieus en terecht, maar voor lokale sociale diensten niet vanzelfsprekend.
Hoe Probis lokale besturen versterkt in hun activeringsopdracht
De verschuiving in verwachtingen rond activering vraagt niet alleen inzet van sociale diensten zelf het vraagt structuur, visie, methodiek en ondersteuning. En precies daar kan Probis het verschil maken.
Lokale besturen hoeven deze beweging niet alleen te maken. De realiteit toont dat de impact van het regeerakkoord vooral voelbaar wordt op de werkvloer, waar medewerkers elke dag balanceren tussen zorg, welzijn en activering. Probis begeleidt besturen om die complexiteit om te zetten in hanteerbare processen, duidelijke opdrachten én werkbare samenwerkingen.
Van activeringsdruk naar werkbare regie in je sociale dienst
Probis ondersteunt lokale besturen in elke fase van die groei: van analyse tot implementatie, van proces tot samenwerking, van medewerkers tot beleid.
Samen zorgen we ervoor dat activering haalbaar, kansenrijk en duurzaam wordt — voor de dienst, voor de partners en vooral voor de inwoners.
Teamlead zet samen met jullie de rolverdeling, procesafspraken en samenwerking met partners zoals VDAB scherp, zodat iedereen in de dienst weet wie wanneer schakelt.
Anderen bekeken ook
Werken aan kwaliteit van wonen, leven en zorg in woonzorgcentrum Mariëndal
Probis ondersteunde WZC Mariëndal in Overijse bij de verbetering van het kwaliteitsbeleid, met als doel een positieve impact op de kwaliteit van wonen, leven en zorg voor zowel bewoners als medewerkers.
Lees de volledige case