Levensmotieven als hefboom voor duurzame ontwikkeling

Waarom intrinsieke motivatie het verschil maakt in leiderschap en organisatieontwikkeling

In veel organisaties wordt stevig geïnvesteerd in leiderschapstrajecten, teamontwikkeling en competentieversterking. Toch blijft dezelfde vraag terugkomen: waarom werkt eenzelfde aanpak bij de ene medewerker of leidinggevende wel, en bij de andere niet?

Senior adviseur‑psycholoog Claudia De Roovere laat in dit artikel Wim Olbrechts, RMP‑expert, aan het woord over wat mensen van binnenuit drijft als sleutel tot duurzame ontwikkeling.

Waar organisaties vandaag op vastlopen

In leiderschap en organisatieontwikkeling ligt de focus traditioneel op zichtbaar gedrag, rollen en competenties. Dat is logisch: ze zijn observeerbaar en ontwikkelbaar. Tegelijk ervaren organisaties hardnekkige spanningen, zoals:

  • medewerkers die inhoudelijk sterk zijn, maar mentaal afhaken;
  • teams waar samenwerking stroef blijft ondanks duidelijke afspraken;
  • leidinggevenden die “alles juist doen”, maar weinig betrokkenheid ervaren;
  • conflicten die blijven terugkomen, zelfs na interventies.

Onder deze patronen ligt een minder zichtbare laag: intrinsieke motivatie en kernwaarden. Mensen verschillen fundamenteel in wat zij belangrijk vinden, waar zij energie uit halen en wat hun werk betekenis geeft. Wanneer die verschillen onvoldoende meegenomen worden, ontstaan misverstanden, demotivatie en weerstand.

Wie motivatie expliciet betrekt in leiderschap en organisatieontwikkeling, verschuift de focus van
“hoe krijgen we mensen in beweging?”
naar
“wat zet mensen van nature in beweging?”.
Die verschuiving is essentieel voor organisaties die inzetten op eigenaarschap, betrokkenheid en duurzame verandering.

Werken met intrinsieke motivatie en levensmotieven

Het Reiss Motivation Profile® (RMP) is een wetenschappelijk onderbouwd kader dat intrinsieke levensmotieven (klik hier om ze te bekijken) in kaart brengt. Het maakt zichtbaar waarom mensen doen wat ze doen, welke drijfveren richting geven aan hun keuzes en welke context hen ondersteunt of net onder druk zet.

Wanneer medewerkers hun levensmotieven kunnen vervullen in hun werk, ervaren zij betekenis, energie en betrokkenheid. Wanneer dat structureel niet lukt, ontstaat spanning of terugtrekgedrag, ook bij competente en aanvankelijk gemotiveerde professionals.

In leiderschaps- en organisatieontwikkeling wordt het RMP niet normatief ingezet, maar inclusief. Verschillen in motivatie zijn geen probleem, wel een realiteit om bewust mee om te gaan. Het kader ondersteunt onder meer om:

  • verschillen in motivatie bespreekbaar te maken zonder te psychologiseren;
  • samenwerkingsproblemen oplossen zonder te veroordelen of in hokjes te denken
  • leiderschapsstijl af te stemmen op wat medewerkers nodig hebben;
  • waardenconflicten te herkennen voor ze escaleren.

Wat dit verandert in de praktijk (IGLO‑perspectief)

Duurzame impact vraagt aandacht voor meerdere niveaus tegelijk. Het IGLO‑model (Individu, Groep, Leidinggevende, Organisatie) biedt hierbij houvast.

Individu (I)

Medewerkers en leidinggevenden krijgen scherper inzicht in hun levensmotieven en kernwaarden. Ze begrijpen beter waar hun energie vandaan komt en waar sterke drijfveren kunnen doorslaan. Dat versterkt zelfsturing en veerkracht.

Groep (G)

In teams wordt zichtbaar hoe verschillen in motivatie samenwerking kleuren. Door die verschillen expliciet te maken, vermindert ruis en ontstaat een rijkere dialoog. Teams leren verschillen niet weg te werken, maar productief te benutten.

Leidinggevende (L)

Leidinggevenden leren hun stijl van aansturen en coachen differentiëren. Leiderschap wordt minder generiek en meer afgestemd op wat medewerkers nodig hebben om tot hun recht te komen.

Organisatie (O)

Op organisatieniveau ondersteunt het werken met motivatie een bewuste keuze voor waardengedreven samenwerken. Structuren, cultuur en beslissingen worden afgestemd op wat men belangrijk vindt, met ruimte voor verschillen in motivatie.

Het resultaat is een context waarin mensen niet alleen functioneren, maar ook duurzaam kunnen floreren.

Aandachtspunt

Motivatie expliciet benoemen kan spanningen zichtbaar maken die eerder onder de radar bleven. Dat vraagt zorgvuldige begeleiding en een veilige context. Zonder die randvoorwaarden bestaat het risico dat verschillen worden vastgezet in labels in plaats van benut.

Tot slot

Het Reiss Motivation Profile® biedt een onderbouwde lens om scherper te kijken naar wat mensen drijft. In combinatie met bredere expertise in leiderschap en organisatieontwikkeling ondersteunt dit kader organisaties om ontwikkeling niet alleen in gang te zetten, maar ook duurzaam te verankeren.

If I know how an individual prioritizes and combines the 16 basic desires, I can predict with significant validity the individual's personality traits, values, relationships, and behavior in real-life situations

Prof. dr. Steven Reiss, The Reiss Motivation Profile®. What motivates you, IDS 2024

Nieuwsgierig naar wat jou en je team drijft?

Een eerste gesprek brengt de drijfveren van jou en je team in kaart en maakt het potentieel zichtbaar.
Neem contact op met Claudia De Roovere voor een vrijblijvende kennismaking.
Contacteer Claudia
Claudia & Shana

Anderen bekeken ook