Van evalueren naar ontwikkelen

Waarom lokale besturen nood hebben aan een sterke feedbackcultuur

In gesprek met Marlies Keppens, psycholoog en teamlead Selectie & Ontwikkeling bij Probis

Evalueren blijft voor veel lokale besturen een beladen begrip. Het roept beelden op van een zwaar, formeel en vaak sanctionerend proces, terwijl het in de praktijk zelden het gewenste effect heeft. Nochtans heeft de regelgeving de voorbije jaren een duidelijke koers uitgezet: weg van klassiek evalueren, richting feedback, functioneren en ontwikkeling.

Volgens Marlies Keppens, psycholoog en teamlead Selectie & Ontwikkeling bij Probis, is het tijd om het klassieke evaluatiedenken los te laten en bewust te kiezen voor een ontwikkelingsgerichte aanpak.

Een hardnekkige term

“Evalueren heeft nog altijd een negatieve bijklank,” stelt Marlies Keppens. “Het klinkt zwaar, controlerend en sanctionerend, terwijl dat niet de bedoeling hoeft te zijn.”

Hoewel het decreet lokaal bestuur en de aangepaste rechtspositieregelingen bewust inzetten op feedback- en groeigesprekken, blijft het woord ‘evaluatie’ hardnekkig circuleren. “Veel lokale besturen gebruiken het nog uit gewoonte,” zegt ze, “maar die terminologie stuurt ook het denken en handelen.”

Wat vraagt de regelgeving vandaag?

De essentie is eenvoudig: er moet jaarlijks een gesprek plaatsvinden tussen leidinggevende en medewerker, gebaseerd op open dialoog en tweerichtingsfeedback. De vorm is vrij, zolang het gesprek er is en het betekenisvol wordt ingevuld.

Een formeel evaluatietraject komt pas in beeld wanneer er ernstige en aanhoudende problemen in het functioneren zijn. “Evaluatie mag nooit het startpunt zijn,” benadrukt Marlies. “Eerst hoort er een feedback- of functioneringstraject te zijn.”

Feedback als fundament

In de praktijk merkt Probis dat organisaties soms te snel naar evaluatie grijpen. “We zien lokale besturen die meteen evalueren, zonder voorafgaand feedbacktraject,” zegt Marlies. “Dat is risicovol én ondergraaft vertrouwen.”

Feedbackgesprekken hebben net als doel:

verwachtingen expliciet te maken
samen terug te blikken op het functioneren
vooruit te kijken en groeipistes te bepalen

“Je creëert helderheid: wat loopt goed, wat kan beter, en waar willen we samen naartoe?”

Formeel maar zinvol

Een feedbackgesprek is geen vrijblijvend gesprek. Het vraagt voorbereiding, wordt vastgelegd en maakt deel uit van het personeelsdossier. ““Het mag geen document worden dat in een kast verdwijnt” zegt Marlies. “Het moet iets in beweging zetten.”

Daarom pleit Probis voor een combinatie van formele momenten en een bredere feedbackcultuur. “Idealiter wordt feedback ook tussentijds en informeel gegeven, op momenten dat het relevant is. Maar dat jaarlijkse gesprek blijft een cruciaal ankerpunt.”

Als het formele gesprek er maar één keer per jaar is, dan moet het ook veilig, open en goed voorbereid zijn

Marlies Keppens, teamlead Mens & Ontwikkeling

Van probleemgericht naar ontwikkelingsgericht

Wat we bij Probis vooral wil doorbreken, is het idee dat feedback enkel over problemen mag gaan. “De aanleiding hoeft niet altijd een tekortkoming te zijn,” zegt Marlies. “Functioneren gaat evengoed over versterken wat goed loopt.”

Daarom ligt de nadruk op:

waarderend en respectvol communiceren
ontwikkeling en groei
duidelijke en gedeelde verwachtingen

“Als dat formele gesprek er maar één keer per jaar is, dan moet het ook veilig, open en goed voorbereid zijn,” stelt ze.

Probis begeleidt feedback- en functioneringsgesprekken vanuit een neutrale, faciliterende rol. “Schepencolleges en leidinggevenden voeren beleid, maar hebben niet altijd de tools om constructieve feedback te geven,” zegt Marlies. “Daar kunnen wij ondersteunen.”

Dat gebeurt via begeleiding van gesprekken, opleidingen rond feedback geven en coaching wanneer trajecten vastlopen.

Groepsgesprekken als hefboom

Steeds vaker werken we met groepsgesprekken, bijvoorbeeld met een managementteam rond het functioneren van een algemeen directeur. “We gaan samen in dialoog, luisteren naar ervaringen en maken verwachtingen expliciet,” legt Marlies uit.

Die gesprekken worden opgebouwd rond de vier rollen van de Vlaamse overheid – leider, coach, manager en ondernemer – en zorgvuldig gefaciliteerd. “Veiligheid en openheid zijn cruciaal. Net daarom werkt een externe, neutrale begeleiding hier zo versterkend.”

De impact is groot: “Groepsgesprekken stimuleren open feedback en versterken het vertrouwen binnen teams.”

Leiderschap als voorbeeld

Feedbackcultuur start aan de top. “Als leidinggevenden expliciet zeggen: ‘Ik sta open voor feedback’, dan sijpelt dat door naar de hele organisatie,” zegt Marlies. “Als feedback bovenaan geblokkeerd wordt, gebeurt dat elders ook.”

Een sterke feedbackcultuur zorgt voor:

duidelijke richting en verwachtingen
wederzijds vertrouwen
duurzame samenwerking

Tot slot

Waar Probis resoluut voor staat is dialoog boven beoordeling en ontwikkeling boven sanctionering. Geen eenzijdige evaluaties, maar gesprekken die mensen en organisaties versterken.

“Heldere afspraken, objectieve kaders en constructieve feedback zorgen voor geloofwaardigheid,” besluit Marlies. “En vooral: ze geven vertrouwen en perspectief voor de toekomst.”

Helderheid in feedback- en functioneringsgesprekken

Feedback- en functioneringsgesprekken vragen meer dan goede intenties. Marlies Keppens ondersteunt lokale besturen bij het uittekenen en begeleiden van duurzame trajecten, met oog voor regelgeving, veiligheid en ontwikkeling. Zo krijgen gesprekken structuur, duidelijkheid en effect.

Anderen bekeken ook

Expertise

De kracht van een financiële bril in een BOA-traject

Hoe maak je BOA-beleid financieel stevig? Lokale besturen willen BOA-subsidies slim inzetten, zonder versnippering of keuzes die later niet houdbaar zijn. Met een financiële bril brengen we orde in het verhaal: inzicht in budget, scenario’s zwart op wit en houvast bij grote beslissingen. Zo groeit een aanbod dat inhoudelijk klopt

Lees de volledige case

Expertise

Van visie tot doelstellingenboom

Op zoek naar praktische tips voor jouw meerjarenplanning? In dit artikel duiken we dieper in het proces van visie naar concrete doelstellingen. Ontdek hoe je de juiste koers uitzet en je planning hands-on aanpakt. Klaar om jouw doelen helder in beeld te brengen?

Lees de volledige case