Decreet Lokaal Sociaal Beleid hangt het kastje aan de muur

Opinie | Van het kastje naar de muur. En weer terug. Dat ervaren heel wat mensen die in nood zijn en om hulp vragen. Van het CAW naar het OCMW. Of naar het CGG. Of naar het CLB. Of naar het ... (Er komen u vast nog wel enkele afkortingen voor de geest.) Telkens opnieuw je verhaal vertellen. Telkens een nieuwe contactpersoon of begeleider. Om gek van te worden. Toch? Het klinkt hulpvragers en sociaal werkers echter maar al te bekend in de oren. Vlaams minister van Volksgezondheid, Welzijn en Gezin Jo Vandeurzen besliste daarom onlangs een einde te maken aan deze toestanden. Door Julien Van Geertsom, senior adviseur strategie

Decreet Lokaal Sociaal Beleid

Minister Vandeurzen diende het decreet Lokaal Sociaal Beleid in dat een gemeenschappelijk en geïntegreerd sociaal onthaal oplegt aan de gemeenten, en in februari door het Vlaams Parlement werd goedgekeurd. Vanaf begin 2019 - samen met de zogenaamde integratie van de OCMW's in de gemeenten - treedt het in werking.

Werk op de plank

Werk op de plank dus voor de lokale besturen. Eerst werd er nog vanuit gegaan dat het wel bij proefprojecten zou blijven, en dat de uitvoeringsbesluiten op de Griekse kalender zouden worden gezet. Of naar de volgende regering zouden worden doorgeschoven (wat op hetzelfde zou neerkomen). Minister Vandeurzen maakte aan deze geruchten echter een einde op de Sociaal Werkconferentie op 24 mei jl.

Daar verklaarde hij dat de uitvoeringsbesluiten er nog dit jaar zouden zijn, zodat het decreet effectief begin 2019 afdwingbaar wordt. Een heel ander verhaal dan het Sociaal Huis dus.

Wat houdt het decreet Lokaal Sociaal Beleid in?

Eigenlijk is het één van die zeldzame decreten die vlot leesbaar, begrijpelijk en niet te lang zijn. Simplistisch volgens sommigen, maar het toont in ieder geval het belang van de uitvoeringsbesluiten aan. Sociaal werkers, let op uw ganzen!

In al zijn eenvoud legt het decreet aan de OCMW's op om samen met het CAW en de sociale diensten van de mutualiteiten een gemeenschappelijk sociaal huis te organiseren. Men kan er ook andere lokale besturen bij betrekken, en eventueel ook het Huis van het Kind. Zelfs het Sociaal Huis, dat velen al begraven zagen, duikt opnieuw op. Samenwerking met zoveel mogelijk lokale actoren is een sterke aanbeveling.

Het decreet geeft drie functies aan dit onthaal:

  • neutraal informeren en doorverwijzen
  • rechten verkennen en realiseren
  • hulpvragen verhelderen

Modern sociaal werk

Het decreet legt tegelijk een aantal werkingsprincipes op: neutraal, generalistisch, outreachend, continuïteit en participatief. Noem het gerust een staalkaart voor modern sociaal werk.

Met veel nadruk op het participatieve: het betrekken van de lokale actoren én de doelgroep bij voorbereiding, monitoring en bijsturing. De eerste elf pilootprojecten zijn in mei jl. afgerond. Een tweede lichting komt eraan.

Lokaal waar maken

Probleem is wel dat de meeste experimenten zich binnen een klaar afgebakend gebied, meestal een centrumstad, afspelen. Dan is het natuurlijk niet zo moeilijk afspraken te maken.

Uitdagender wordt het in de kleinere gemeenten, waar enerzijds sterk territoriaal gerichte OCMW's moeten samenwerken met instellingen, die niet noodzakelijk gebiedsdekkend en lokaal werken, zoals CAW's en sociale diensten van de mutualiteiten.

Nu is VVSG wel op Vlaams niveau met deze spelers aan het onderhandelen om een protocol af te sluiten, dat een werkingskader zal aanreiken voor de lokale besprekingen. Uiteindelijk zal het echter lokaal waar gemaakt moeten worden.

Geen handleiding

Geen eenvoudige klus, dat kastje aan de muur bevestigingen. Bovendien is er geen handleiding bij. Zelfs geen IKEA-handleiding. Lokale besturen kunnen dus best wat hulp gebruiken.

Daarvoor kunnen ze zeker terecht bij Probis. Wij stellen u graag onze expertise en ervaring ter beschikking om die lokale aanpak te begeleiden en te ondersteunen.

Bezint eer ge begint dus, maar begin vooral tijd en laat u bijstaan voor een optimaal resultaat.

Julien Van Geertsom, senior adviseur strategie