De BelRAI: ervaringsuitwisseling met onze Nederlandse collega's

Pyxima, de softwareontwikkelaar van de BelRAI-applicatie Pyxicare, bracht Nederlandse en Vlaamse zorgorganisaties samen om ervaringen met het gebruik van deze tool uit te wisselen. Kristof Vermeiren, senior adviseur bij Probis Consulting, was aanwezig tijdens deze studienamiddag. Hij noteerde voor u een aantal opvallende verschillen en overeenkomsten tussen beide landen, en als bonus geeft hij u enkele praktische tips.

Kristof, voor wie het nog niet zou weten: leg ons nog eens kort uit wat de BelRAI precies is.

De BelRAI is in de eerste plaats een instrument dat ingezet wordt om de kwaliteit van zorg te verhogen.

Holistisch mensbeeld

Aan de hand van ongeveer 300 vragen schetst de BelRAI een holistisch mensbeeld dat rekening houdt met onder meer de fysieke, psychische en sociale situatie of eigenschappen van de bewoner, cliënt of patiënt. Je begrijpt meteen het verschil met de schalen die we vandaag hanteren, zoals de Katz-schaal; de BelRAI is vollediger en accurater. En – in tegenstelling tot heel wat huidige schalen die gericht zijn op wat de zorgbehoevende niet meer kan – focust de BelRAI op wat de bewoner of cliënt wel nog kan, en hoe zijn of haar functioneren nog kan verbeteren.

Wetenschappelijk onderbouwd

Een tweede belangrijke troef van de BelRAI is de wetenschappelijke onderbouwing, op internationaal niveau. Gedaan met natte vingerwerk. De resultaten die voortvloeien uit de BelRAI geven, naast een tiental schalen, aandachtspunten voor het zorgplan aan. Hiermee kan het zorgteam samen met de bewoner en/of familie stappen ondernemen om zijn of haar gezondheidstoestand te verhogen of minstens te stabiliseren.

Wat zijn de grote verschillen in het gebruik tussen Nederland en Vlaanderen?

In Nederland wordt al veel langer met de NedRAI, zoals het daar heet, gewerkt dan in Vlaanderen. Omring, de zorgorganisatie die aanwezig was en goed is voor 25 woonzorglocaties, werkt er al meer dan tien jaar mee. Het grote verschil begint bij het invullen van de vragenlijst, bij de benadering van de zorgbehoevende.

Administratieve handeling versus persoonlijke ontmoeting

In Vlaanderen wordt 90% van de vragen ingevuld op basis van observatie door de (hoofd)verpleegkundige, de zorgkundige, de kinesist, de ergotherapeut, de psycholoog, kortom door een multidisciplinair team. Bij Omring gebeurt dit door één persoon maar die trekt daar wel anderhalf uur voor uit. Bovendien wordt de lijst ingevuld tijdens een gesprek met de bewoner en minstens een familielid. In Vlaanderen is het dus nog een tamelijk administratieve handeling terwijl het in Nederland een persoonlijke ontmoeting is die zowel de bewoner als de familie heel positief ervaren.

Best of both worlds

De aanwezigen waren het erover eens dat het ideale scenario een combinatie van de twee is: een multidisciplinair team dat in dialoog gaat met de bewoner en de familie. Zo kan elke specialist de vragen in zijn of haar vakgebied stellen, wordt de nodige tijd verdeeld over verschillende personen en het persoonlijk contact blijft. Een coördinator, dikwijls de (hoofd)verpleegkundige, waakt erover dat het proces soepel verloopt en plant de gesprekken en opvolging.

Hoe wordt de BelRAI in de praktijk opgevolgd?

BelRAI inplannen in uurrooster

De grootste successen met de BelRAI scoor je door een goed en doorgedreven gebruik ervan. We weten al een tijdje dat de werkdruk in de zorg hoog ligt. Het invullen van de BelRAI wordt dan al snel uitgesteld en, jawel, vergeten of overgeslagen. Dit voorkom je door deze taak effectief in te plannen in de uurroosters.

Kwaliteitscontrole: intern of extern

Bij Omring zijn kwaliteitsmedewerkers aangeduid die de medewerkers begeleiden en stimuleren. En dat is nodig. Iemand die aan de kar trekt, op tijd en stond overlegmomenten inplant voor de volledige integratie van de tool. En voor de (half)jaarlijkse opvolging natuurlijk. Hiervoor kan overigens ook een externe partij instaan. Ervan uitgaan dat enkel een opleiding BelRAI volstaat voor een succesvolle implementatie, is een illusie.

Wat is je verder nog opgevallen?

Win-win-win

Werken met de BelRAI is een voordeel voor alle betrokkenen. Wetenschappelijk onderzoek door de universiteit van Groningen heeft onder andere aangetoond dat door het gebruik van de RAI:

  • de kwaliteitsverbetering een feit is
  • de verzorgenden zich competenter voelen
  • de huisartsen meer betrokken zijn bij de bewoner en de zorginstelling.

En zoals de directeur van wzc De Foyer in het filmpje zegt: dankzij de kwaliteitsverbetering verblijven de bewoners opvallend veel langer in het woonzorgcentrum dan het landelijk gemiddelde.

Continuïteit verzekeren

Nog een wijze raad die ik zeker wil meegeven: om de continuïteit te garanderen, is het noodzakelijk dat zoveel mogelijk medewerkers met de BelRAI overweg kunnen. Er moet voldoende back-up zijn om afwezigheden, gepland of onverwacht, op te vangen om de continuïteit van de zorgverlening te garanderen. Uiteraard moeten ook alle resultaten uit de BelRAI opgenomen worden in het zorgplan van de zorgbehoevende. 

Als bonus had je nog een paar praktische tips?

  1. U kan er niet omheen: de BelRAI wordt in België verplicht vanaf 2021 voor de thuiszorg en aanvragen voor zorgbudgetten, en vanaf 2022 voor de woonzorgcentra.
  2. Houd er rekening mee dat de implementatie van de BelRAI gemakkelijk negen maanden tot een jaar in beslag neemt. U begint er beter op tijd mee.
  3. Het succes van de implementatie van de BelRAI-methodiek valt of staat bij de juiste interpretatie van de resultaten en bij het kiezen en correct gebruiken van een ondersteunende softwaretool.

Hartelijk dank, Kristof, om deze ervaringen met ons te delen!

BelRAI en Probis

Probis begeleidt u graag in dit verhaal, en vzw Vorm organiseert opleidingen en kennismakingssessies volledig gericht op de BelRAI. Onze BelRAI-experts leren uw zorgprofessionals hoe zij BelRAI in de praktijk moeten gebruiken en wat te doen met de resultaten. Via praktische oefeningen en een intensieve begeleiding tot op de werkvloer. Zo bent u zeker dat de opgedane kennis in de praktijk efficiënt en effectief wordt ingezet.

Heeft u nog vragen of wilt u de BelRAI implementeren?

Neem contact op met Caroline Van der Perre op het nummer 0476 08 33 00 of mail naar caroline.vanderperre@probis.be Ze helpt u graag verder!

Bekijk de aftermovie van de studiedag.

Download de BelRAI factsheet.

Bekijk de getuigenis van wzc OLV Roosdaal en hoe zij de BelRAI ervaren. Alle niveaus komen aan bod.